Sprzeciw od nakazu zapłaty jest istotnym pismem procesowym, ponieważ jego skuteczne wniesienie daje pozwanemu szanse na zaprezentowanie stanowiska i przeprowadzenie sporu sądowego.
Co do zasady wydanie nakazu zapłaty przez sąd jest możliwe w sprawach o zapłatę. W takim przypadku pierwszym pismem, które otrzyma pozwany będzie nakaz zapłaty wraz z dołączonym do niego pozwem. Co istotne i często wzbudzające zdziwienie strony pozwanej, nakaz zapłaty nie będzie poprzedzony przeprowadzeniem rozprawy, bądź jakimkolwiek zawiadomieniem z sądu o zainicjowanym postępowaniu. Nakaz zapłaty jest dopiero początkiem postępowania cywilnego, gdzie warunkiem dla dalszego prowadzenia sprawy, jest podjęcie inicjatywy przez pozwanego – złożenie skutecznego sprzeciwu od wydanego przez sąd nakazu zapłaty.
Od nakazu zapłaty pozwanemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu.
Co najważniejsze w tym przypadku, pozwany ma dwa tygodnie od dnia doręczenia nakazu zapłaty aby złożyć sprzeciw. Sprzeciw składa się do sądu, który go wydał.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany powinien wskazać:
- czy zaskarża nakaz w całości czy w części,
- złożyć wniosek o uchylenie nakazu zapłaty
- oraz przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.
Podkreślić należy, iż niektóre zarzuty muszą być podniesione przez pozwanego już na tym etapie postępowania, a ich późniejsze formułowanie może okazać się nieskuteczne. Już na etapie sprzeciwu warto mieść zakreśloną linię obrony, którą pozwany będzie się starał realizować w toku postępowania sądowego. Argumentacja pozwanego podniesiona w sprzeciwie musi być poparta adekwatnymi wnioskami dowodowymi.
Nakaz zapłaty, od którego nie wniesiono sprzeciwu w terminie dwóch tygodni, ma skutki prawomocnego wyroku i kończy postępowanie.
W przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu sąd przeprowadza rozprawę.