Termin „mobbing” jest w społeczeństwie powszechnie znany, choć w rzeczywistości mało kto rozumie go w sposób poprawny. Wbrew powszechnej opinii niezwykle trudno w sądzie wykazać, że pracownik był mobbowany w pracy i odpowiedzialny jest pracodawca.
Ale od początku. Czym jest mobbing?
Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Najważniejszymi cechami definicji mobbingu jest długotrwały charakter działania. Zachowanie skierowane względem pracownika musi być powtarzalne i uporczywe. Jednostkowe zachowanie, które będzie poniżało pracownika w pracy nie będzie zakwalifikowane jako mobboing właśnie z uwagi na jego jednostkowość.
Nadto, drugą istotną cechą mobbingu jego wystąpienie po stronie mobbowanego skutku w postaci zaniżonej oceny wykonywanej pracy, poniżenia lub ośmieszenie w grupie pracowników, a także izolacja z tejże grupy. Wskazane dwie cechy ma wykazać pracownik uważający się za mobbowanego i to jest największa trudność tego typu procesów sądowych.
Przy czym zachowania wskazywane jako przejawy mobbingu nie mogą zawężać się jedynie od indywidualnego odczucia pracownika mobbowanego, lecz muszą być zobiektywizowane. To znaczy, każdy ze wskazanych przejawów mobbingu musi być na tyle istotny i bezsporny, że przeciętny obserwator sytuacji określi przedmiotowe działanie za zmierzające do poniżenia pracownika.
Na pracodawcy ciąży ustawowy obowiązek przeciwdziałania mobbingowi. To pracodawca ma za zadanie weryfikować czy w zakładzie pracy zdarzają się przypadki zachowań, które można kwalifikować jako mobbing. Jak również to pracodawca ma przeciwdziałać jego występowaniu, a więc chociażby izolować od siebie pracowników, których wzajemne relacje mogłyby w dłuższej perspektywie powodować, że jeden z nich będzie mobbowany.
Pracodawca jest podmiotem odpowiedzialnym za występowanie przypadków mobbingu w zakładzie pracy.
Pracownik mobbowany może żądać od pracodawcy zadośćuczynienia pieniężnego, jeżeli mobbing wywołał u niego rozstrój zdrowia – zaniżona samoocena, depresja etc. Dodatkowo pracownik poddany mobbingowi lub pracownik który rozwiązał umowę o pracę z uwagi na występujący mobbing, może dochodzić od pracodawcy odszkodowania. Takie odszkodowanie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę.
Powyższe nie oznacza, że pracodawca odpowiada za każdy przypadek lobbingu w swojej firmie. Pracodawca jest wolny od tej odpowiedzialności jeżeli wykaże, że podjął realne działania mające na celu przeciwdziałanie mobbingowi i oceniając je z obiektywnego punktu widzenia mogły okazać się skuteczne.
W takim przypadku, gdy pracodawca wykaże że starał się przeciwdziałać mobbingowi w zakładzie pracy, to mobbowany pracownik nadal może dochodzić odpowiedzialności, jednak już nie od pracodawcy, lecz bezpośrednio od sprawcy działań mobbingujących – innego pracownika.