Upływ czasu oraz określone zachowanie dłużnika może spowodować, że roszczenie majątkowe nie będzie mogło zostać spełnione. Czym jest i na czym polega przedawnienie?
Omawiana regulacja prawna dotyczy jedynie roszczeń majątkowych, tj. takich, które pozostają w ścisłym związku ze sferą ekonomicznych interesów uprawnionego.
Zgodnie z art. 117 § 2 k.c. przedawnienie polega na tym, że po upływie określonego czasu dłużnik może uchylić się od spłaty długu. Upływ czasu nie powoduje automatycznie wygaśnięcia długu, jednak pozwala dłużnikowi na uniknięcie odpowiedzialności. W tym celu dłużnik musi podnieść, w toku postępowania sądowego, zarzutu przedawnienia. Brak wskazania przez dłużnika, że powołuje się na przedawnienie wysuniętego względem niego roszczenia spowoduje, że roszczenie nadal będzie skuteczne.
Co do zasady termin przedawnienia wynosi dziesięć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe (np. zapłata czynszu) oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (np. wynagrodzenie za wykonaną usługę) - trzy lata. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne – np. od dnia kiedy dłużnik miał zapłacić za wykonaną usługę.
Terminy ustawowe przedawnienia nie mogą zostać zmodyfikowane przez strony stosunku prawnego, a więc wszelkie zapisy umowne w tym przedmiocie są co do zasady nieważne.
Bieg przedawnienia co do zasady ulega przerwaniu przez każdą czynność przed sądem. Przykładem takiego działania jest złożenie pozwu o zapłatę lub wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. Przerwanie biegu przedawnienia powoduje także uznanie roszczenia przez dłużnika oraz wszczęcie mediacji.