Zachowek to określona kwotowo część spadku spadkobiercy ustawowego, który na mocy sporządzonego przez spadkodawcę testamentu został pominięty. Instytucja zachowku ma na celu ochronę praw spadkobierców ustawowych, przy jednoczesnym częściowym ograniczeniu swobody dysponowania majątkiem na wypadek śmierci.
Zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku zgodnie z przepisami ustawy, jednak na mocy testamentu zostali pominięci. W takim przypadku uprawnionym do spadkobrania na podstawie ustawy przysługuje roszczenie do spadkobiercy określonego w testamencie o wypłatę zachowku.
Jeżeli spadkobierca testamentowy nie wyraża woli wypłacenia zachowku lub kwestionuje jego wysokość, wówczas konieczne jest zainicjowanie sprawy sądowej o jego wypłatę. Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem pięciu lat od dnia ogłoszenia testamentu – w tym terminie należy złożyć pozew do sądu.
Wysokość zachowku to dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by przypadał uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo uprawniony jest osobą małoletnią.
W pozostałych przypadkach zachowek stanowi połowę wartości udziału spadkowego, który by przypadał uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym.
Przykład:
Spadkodawca X ma troje dzieci A, B, C, którzy są jego jedynymi żyjącymi krewnymi. W przypadku dziedziczenia testamentowego każde z dzieci otrzymałoby jedną trzecią spadku po Spadkodawcy X.
Na mocy sporządzonego testamentu Spadkodawca X ustanowił swoim jedynym spadkobiercą dziecko A. W takim przypadku dzieciom B i C przysługuje względem dziecka A roszczenie o zachowek w wysokości połowy wartości udziału (ponieważ żadne z nich nie jest trwale niezdolne do pracy lub osobą małoletnią), który by im przypadał w przypadku spadkobrania na podstawie ustawy – połowa wartości z jednej trzeciej udziału w spadku po Spadkodawcy X.